DIỄN ĐÀN NGƯỜI DÂN VIỆT NAM

XÂY DỰNG CÔNG BẰNG THỊNH VƯỢNG NHÂN BẢN

Đào Như: Nhớ Về “Một Cái Tết Ở HÀ NỘI”.

E-mail Print

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                Résultats de recherche d'images pour « Hinh Anh Tet Ha Noi Ngay Xua »

Sau hơn bốn mươi năm dừng chân ở đất tạm dung, phần nhiều chúng ta đã hơn hai màu tóc trên đầu, nhưng vẫn còn nhớ sao ‘Chợ Tết’! Cây tre nêu, tràng pháo chuột nổ lép bép ngoài sân hiện ra trong tâm hồn của mỗi chúng ta, đậm đặc từng nét trong những ngày cuối tháng Chạp. Nhớ khói hương ngày Tết như nhớ mùi sữa mẹ thuở còn nằm nôi. Dù cho có hay không ăn Tết đi nữa, không ai chối cãi được ‘Chợ Tết’ ‘Sắm Tết’ ‘Ăn Tết’ ‘Chúc Tết’…đã là một góc văn hóa dân tộc, một phần quá khứ thân thiết của đời mình nhất là những ai vừa ngoài bảy mươi, tám mươi như chúng tôi.

Nhớ Vũ Bằng, sau khi di cư vào Sài gòn năm 1954, chỉ cách Hà Nội không đầy hai ngàn cây số, cùng trên quê hương đất nước, đến những năm sáu mươi trong tập truyện “Thương Nhớ Mười Hai” của ông, Vũ Bằng đã ra riết nhớ Tết ở ngoài Bắc, nhất là ‘Chợ Tết’ trong làng quê. Vũ Bằng minh họa nỗi nhớ Tết bằng những câu thơ “ Chợ Tết” của Đoàn Văn Cừ, một nhà thơ mộc mạc chân quê của đất Bắc.  

“…Họ vui vẻ kéo hàng trên cỏ biếc/ Những thằng cu áo đỏ chạy lon xon/ Vài cụ già chống gậy lom khom/ Cô yếm thắm che môi cười lăng lẽ/ Thằng em bé nép đầu bên yếm mẹ/ Hai người thôn gánh lợn chạy đi đâu/ Con bò vàng ngộ nghĩnh đuổi theo sau/…Anh hàng tranh kẽo kịt quẩy đôi bồ/ Tìm đến chỗ đông người ngồi dở bán/ Mấy thầy khóa gò lưng trên cánh phản/ Tay mài nghiên hí hoái viết thơ xuân/ Cụ đồ nho dừng lại vuốt râu cầm/ Miệng lẩm nhẩm đọc vài câu đối đỏ/…Những mẹt cam đỏ chói tựa son pha/ Thúng gạo nếp đong đầy như núi tuyết/ Con gà trống mào thâm như cục huyết/ Một người mua cầm cằng dốc lên xem/…Chợ tưng bừng như thế đến gần đêm/…”.

Đó là hương sắc Tết, bức tranh Tết, bức tranh Chợ Tết ở làng quê miền Bắc hay của Thăng Long, Hà Nội tại các chợ Bằng, chợ Mơ, chợ Ô cầu Dền, chợ Đồng Xuân, chợ Ngầm, chợ Đệp…đã thành những ‘hoài niệm Tết’ của Vũ Bằng.   

Những gì khiến Vũ Băng nhớ Tết, những gì nhà thơ Đoàn văn Cừ miêu tả Tết, chỉ là những hương sắc, nhũng bức tranh tuy mộc mạc nhưng rất ấn tượng về ngày Tết. Nhưng chính nhà thơ Thê Húc-Phạm Văn Hạnh-trong một đoạn phiếm du -“Một Cái Tết Ở Hà Nội”- lại là người chỉ cho chúng ta thấy cái phần hồn của bức tranh Tết của Đoàn văn Cừ, những thầm kín tiềm ẩn phía sau những hoài niệm Tết của Vũ Bằng:

 “Tết năm nay tôi ở Hà Nội. Và cũng như phần nhiều năm kể từ hồi nhỏ. Vì Hà Nội là “quê” tôi, tuy ông bà tôi là người ở mãi xa kìa, bên bờ sông Bassac, cuồn cuộn ánh sáng quanh năm. 

“Ăn Tết đối với tôi là “sắm Tết”. Trong con mắt tôi, Tết chỉ có ở mấy ngày trước. Đến, là hết rồi. Xuân qua cho tôi cái cảm giác là lúc nở với lúc tàn cùng trong một phút mà tiếng pháo đầu năm như khua động trong lòng tôi những đường tơ đau đớn lạ lùng…

Nên mấy ngày trước Tết, tôi sống mãnh liệt, sống trong chờ đợi…cái phút đương qua.

Tôi đi lên đi xuống mấy phố Hàng Ngang, Hàng Đào, rồi vào chợ, rồi đứng tần ngần trước cửa hiệu các chú khách. Người ta đi lại sắm Tết. Tôi cũng vậy. Và cũng nhiều bạn thiếu niên như tôi (kể cả các bạn gái). Chúng tôi nhiệt thành lặn lội trời mua phùn lấm láp, vui sướng nhìn cả một vườn đào cử động trên các ngả đường. Hình như được chen lấn trong đám đông vội vàng hớn hở lòng tôi cũng hớn hở vội vàng?.

Mấy bức tranh Tầu xanh đỏ giữ tôi lại hàng giờ. Chú khách Vân nam bán hàng, áo bông trứng sáo dài quét gót, vòng tay dấu trong tay áo như một phép thuật lạ. Tôi ngỡ một Tiên Ông ở phương xa lại đến thử khách trần, và bức họa mỹ nhân cặp trên tường nhìn tôi hữu ý…   

Quay lại, những bức họa lòe loẹt con gà, con cóc, như ở các truyện cổ tích chun ra, làm sống lại cả một thời xưa. Tôi thấy tôi đương đi “khám phá cuộc đời”, cái gì cũng đượm vẻ huyền bí, cái gì cũng nhuộm một màu tươi.

Pháo, câu đối, cam, hoa đào, cho đến môi người thiếu nữ, cảnh vật là bản nhạc theo điệu hồng

Nhưng làm sao lòng tôi chưa lên tiếng họa, hay còn đợi khúc Bạch Tuyết Đương Xuân?

Vì lòng tôi vốn dĩ như vậy, ở giữa cảnh xanh tươi còn khát cảnh xanh tươi, và vẻ đẹp bên mình chỉ khêu nỗi nhớ nhung một vẻ xa vời, báu lạ. Tôi nhớ đến một người đàn bà gặp một buổi chiều chợ Tết năm kia. “Nàng” mặc tang phục bằng hàng đen, tóc vấn dối, phấn đánh qua loa. Một mùi thơm đầy sắc dục theo nàng như từ trong phòng ra. Lách trong đám muôn hoa, nàng chỉ mua mấy bó Violettes còn ở chợ. Rồi đi…Tối hôm ấy, khi về nhà, tôi không còn ngửi thấy mùi đào, mùi cúc nữa, và nằm mơ như một trận mưa tím bay tỏa khắp bên mình.

Tôi lần đi ngược những năm về trước, mỗi năm đều dể lại cho tôi những hình ảnh đẹp, hình ảnh của một người đàn bà. Cũng bận đồ đen, và con mắt còn đen hơn nữa..

Nàng ngồi trên xe điện, nàng vào các cửa hàng, mua một cành hoa. Rồi đi…không bao giờ gặp lại

Năm nay tôi lại gặp một hình ảnh đẹp…

Trước cửa một hiệu thuốc Bắc, một chàng Cao Ly đứng bán đôi bồn hoa lạ. Trên biển giấy đỏ cấm ngay cạnh đề mấy chữ “Mẫu Đơn Hoa Vương”. Hỏi giá không hơn hai chục bạc; còn hoa chơi đến tháng ba chưa tàn. Đành là chưa mua được, nhưng tự nhủ là cũng chưa ai mua, tôi đứng ngắm những buổi bình minh hé trên mấy hoa hồng phớt, và lặng chờ một Giáng Tiên sắp sửa qua, vô ý vương gẫy một cành …

Nàng Giáng Tiên không bao giờ qua…” (1)

Dù cho”Nàng Giáng Tiên không bao giờ qua”, nàng Giáng Tiên không bao giờ trở lại chùa Phật Tích ở Kinh Bắc để vương gẫy cành “Mẫu Đơn Hoa Vương” một lần nữa…Dù cho chúng ta có ăn Tết hay không ăn Tết nữa, văn hóa Tết đã là một phần văn hóa của dân tộc, là nguồn cảm hứng bất tận của thi ca và âm nhạc. Ăn Tết, Hoài niệm Tết, vẫn là mạch sống rưng rưng khơi động tâm hồn chúng ta trong mỗi độ Xuân về./.

Đào Như  

(1)-Trích từ “GIỌT SƯƠNG HOA”- Phạm Văn Hạnh- Hà Nội-1941

© Tác giả gửi bài đến Ban biên tập. 
 © Diễn Đàn Người Dân ViệtNam
Đọc các bài liên quan của cùng tác giả tại đây.

Share

scroll back to top
 

TIN MỚI NHẤT