DIỄN ĐÀN NGƯỜI DÂN VIỆT NAM

XÂY DỰNG CÔNG BẰNG THỊNH VƯỢNG NHÂN BẢN

Ngứa Trong Thời Gian Điều Trị Lọc Máu_BS,Hồ Đắc Duy .

E-mail Print

                                                                                                                                                                                                                                                                                                   Image result for Ngưá trong thời gian loc máu                                                                                                                                                                                                                                                     

Định nghĩa về ngứa vẫn được hầu hết bác sĩ và nhà nghiên cứu chấp nhận đã có từ 350 năm trước, do một bác sĩ người Đức tên Samuel Hafenreffer đưa ra rằng ngứa là “cảm giác khó chịu kích thích phản xạ hoặc mong muốn gãi”. Ngứa là triệu chứng thường gặp nhất trong chuyên khoa da liễu, nó có thể làm cho cuộc sống của bệnh nhân trở nên tồi tệ Ngứa và gãi gắn liền một cách chặt chẽ với nhau. Về mặt sinh lý học, ngứa đôi khi cũng là một triệu chứng của một căn bệnh thực sự.

Ngứa cũng như đau có thể làm cho cuộc sống của bệnh nhân bị tổn hại bởi vì ngứa quá sẽ gây mất ngủ và đôi khi gây cả trầm cảm. Ngày nay, người ta đã nhận thức ra rằng ngứa không phải là một “vấn đề nhỏ nhặt”. Các đường dẫn truyền thần kinh gây ngứa và gây đau hoàn toàn riêng biệt. Sự tồn tại của các điểm tiếp nhận riêng đối với cảm giác ngứa ở đầu tận cùng của các sợi thần kinh cảm giác. Các sợi thần kinh cảm giác này bị kích hoạt một cách chọn lọc bởi histamin, đây chính là chất dẫn truyền thần kinh trung gian của ngứa. Vừa mới đây, các nhà nghiên cứu Mỹ đã chỉ rõ các tế bào thần kinh của tủy sống mà các đầu mút tận cùng trên da của chúng có các điểm tiếp nhận rất nhạy cảm đối với các tác nhân gây ngứa. Sự ức chế các tế bào thần kinh này làm mất đi cảm giác ngứa nhưng không thay đổi cảm giác đau. Những trường hợp ngứa không phải do histamin thường khó điều trị do thiếu các loại thuốc

Trên da có hàng loạt các đầu dây thần kinh gọi là các thụ thể đau. Chức năng của các thụ thể đau này là truyền thông tin về sự hiện diện của các kích thích tiềm ẩn gây nguy hiểm trên da đến tuỷ sống và não.

Cơn ngứa có thể xuất hiện thình lình vì bất cứ lý do gì.

Trước tiên là cơn ngứa dữ dội. Đây là cảm giác chúng ta thường gặp phải, thường xuất hiện vì vài lý do đơn giản như bị côn trùng cắn.

Rồi có loại ngứa mãn tính, ngứa bệnh lý, thường có liên quan đến việc da bị khô, bị eczema, vẩy nến hoặc các bệnh da liễu khác.

Trong bệnh suy thận mãn tính Bệnh u não, đa xơ cứng, bệnh gan mãn tính, ung thư bạch huyết, bệnh AIDS, và chứng cường giáp đều gây ra các cơn ngứa mãn tínhTriệu chứng ngứa có thể có các nguyên nhân khác nhau, trước tiên phải xác định nguyên nhân và sau đó mới điều trị nguyên nhân này. Ngứa mạn tính kéo dài hơn 6 tuần, 9 trên 10 trường hợp nguyên nhân bắt nguồn từ bệnh da các tế bào mastocyte của da sản sinh histamin để kích hoạt gây ngứa. Chính gãi phát sinh mày đay dưới dạng những đường vạch màu đỏ trên da khi da bị gãi. Đây chính là chứng da vẽ nổi chiếm khoảng 2-3% dân số Chất này kích thích các thụ thể đau trên da để gửi thông điệp đến tuỷ sống. Tuỷ sống sau đó sẽ gửi thông điệp đến một bó dây thần kinh gọi là bó tủy đồi thị (spinothalamic), rồi truyền tới não.

Năm 2009, các nhà nghiên cứu tiêm chất histamine để gây ngứa trên chân của con vật linh trưởng làm thí nghiệm. Histamine là một trong những chất trung gian giữ vai trò quan trọng trong sốc phản vệ và phản ứng dị ứng trên cơ thể người.

Khi sử dụng điện cực để quan sát xem điều gì sẽ xảy ra trong bó tuỷ đồi thị của con linh trưởng. Hay khi chất histamine được tiêm vào, các tế bào thần kinh của nó bắt đầu nóng lên và hoạt động gấp gáp hơn.

Khi các nhà khoa học gãi cho con vật, các tế bào thần kinh bớt nóng dần.

Điện cực cho họ thấy hành động gãi tác động lên tuỷ sống chứ không phải lên não.

Ánh ảnh cần phải gãi ngứa có thể là biểu hiện của chứng rối loạn ám ảnh cưỡng chế. Trong các ca bệnh này, hành động gãi liên tục có thể gây tổn thương da và làm trầm trọng thêm căn bệnh.

Cảm giác ngứa có thể được giảm bớt bằng cách kích thích gây ra cơn đau. Cách này khiến ngứa trở thành một triệu chứng kỳ lạ hơn.

Gãi ngứa là cách tạo ra một cơn đau nhỏ, và cảm giác hơi đau khi ta dùng móng tay cào trên da, hay đắp cái gì đó lạnh hoặc nóng, hoặc cay lên, hoặc một chút giật điện nhỏ có vẻ thực sự có tác dụng giúp giảm cơn ngứa. Bạn có thấy ngứa chưa? Nếu bạn cảm thấy ngứa, đó là vì ngứa cũng giống như ngáp, đều có tác dụng lây lan.

Các bác sĩ cho biết họ thường cảm thấy ngứa sau khi trị cho các bệnh nhân bị ghẻ.

Và các nhà nghiên cứu có lần từng đưa ra một bài giảng về ngứa để quan sát thử họ có thể khiến khán giả ngồi nghe cảm thấy ngứa không. Và quả thật khán giả đã bị ngứa theo.

Các camera bí mật cho thấy khán giả ngồi gãi trong suốt thời gian nghe bài diễn thuyết này nhiều hơn rất nhiều so với một bài diễn thuyết thông thường khác.

Cơn ngứa lây lan có thể thấy ở loài khỉ, cho thấy về khả năng hấp dẫn cho rằng có thể đó là ưu điểm của quá trình tiến hoá, khiến chúng ta bắt đầu tự gãi ngay khi thấy người khác ngồi gải

Trong một nghiên cứu đăng trên tạp chí chuyên ngành da liễu, Journal of Investigative Dermatology, vào năm 1948, bác sĩ bệnh học thần kinh George Bishop từ Đại học Y Washington viết, “gãi ngứa một cách thô bạo có thể gây ra cơn đau ở vị trí khác có thể được coi như một trong những thú vui ‘ Ngồi buồn gải dái ngứa lăn tăng” trong ca dao VN Một trong những thủ phạm tồi tệ nhất của sự ngứa là chứng viêm da – một tình trạng do bất cứ thứ gì như bột giặt hay vàng gây ra, khiến da bị kích thích. Ở Mỹ, 6,4 triệu người bị chứng viêm da và phải đi khám mỗi năm.

“Chất lượng cuộc sống bị những cơn ngứa làm giảm không kém gì những cơn đau”, Martin Schmelz, nhà bệnh học thần kinh tại Đại học Mannheim ở Đức nói. “Tuy nhiên, bệnh nhân sẽ nhận được sự đồng cảm nhiều hơn khi bị đau so với bị ngứa”. Stress cũng làm tăng thêm sự ngứa.

Sau đây là một số thứ khiến chúng ta ngứa:

– Muỗi, rệp, chấy sâu rọm, kiến côn trùng khác
– Qủa cây đùng đình, môn, nưa
– Da khô
– Đồ trang sức
– Herpes
– Stress và sự lo lắng
– Nhiễm trùng khuẩn tụ cầu
– Bệnh vẩy nến
– Cháy da
– Xà phòng và các chất tẩy rửa

Theo Hiệp hội y khoa Mỹ, mọi người thường lạm dụng xà phòng. Thông thường chỉ cần nước rửa tay thông thường hoặc nước không cũng đủ để giữ sạch da.

Năm 1660, Samuel Hafenreffer đã đưa ra định nghĩa đầu tiên về sự ngứa – “một cảm giác thèm gãi không mấy thú vị”. Gãi có thể là một cách chữa trị nhanh nhưng cũng có thể làm tình trạng tồi tệ thêm. Gãi mạnh quá có thể gây chảy máu và nhiễm trùng.

Nhưng vì sao gãi lại khiến ta dễ chịu? Các nhà khoa học cho rằng gãi có thể làm kích hoạt một số dây thần kinh kích thích cảm giác hài lòng trong não

Ngứa thường xảy ra trong suốt quá trình diễn tiến cùa suy thận mản tính, Một năm trước khi đến giai đoan phải lọc máu thì trên da có sự thay đổi da sạm màu, da dưới long bàn chân dày ra các dầu ngón tay mất dân cảm giac sờ mó càm giac đó khộng còn nhạy như trước nữa da toan than sẩn ngứa, nỗi vãy, sau một giấc ngũ tren giườn nệm còn lưu lai mốt ít vãy do bong tử da kèm với triệu chứng này sẽ là mất hay thay đổi vi giác , thi giac hay thính giac… Đó cũng là các dấu báo cho biế là suy than đã dầ dần rơi vào tỉnh trang nặng

Cho tới bây giờ không có một loại thuốc nào trị ngứa có hiệu quả trong bênh viêm thận mãn tính

Ngứa vẫn là điều bí ẫn trong căn bệnh này nó làm cho căn bệnh này trở nên tồi tệ hơn xấu đi vì mất ngũ lo âu

 

 

Bác sĩ Hồ Đắc Duy

***Mời đọc những bài khác về Y Học trong Mục Sức Khỏe và Dời Sống "Trang Y Học thường thức''

 

Share

scroll back to top
 

TIN MỚI NHẤT