DIỄN ĐÀN NGƯỜI DÂN VIỆT NAM

XÂY DỰNG CÔNG BẰNG THỊNH VƯỢNG NHÂN BẢN

Trần Mộng Tú, Thi Sĩ Việt Nam Đầu Tiên Vào Sách Giáo Khoa Trung Học Mỹ.

E-mail Print
                                      Trong hình ảnh có thể có: 1 người, ngoài trời

                                         Trần Mộng Tú 

Nếu quý vị mở cuốn sách giáo khoa dạy văn chương “Glencoe Literature” do nhà xuất bản McGraw Hill ấn hành, quý vị sẽ thấy một bài thơ của một thi sĩ Việt Nam dịch sang tiếng Anh đi song song với bài diễn văn nổi tiếng của Tổng Thống Abraham Lincoln trong thời Nội chiến Mỹ, tại bãi chiến trường Gettysburg. Đó là bài thơ của Trần Mộng Tú, The Gift in Wartime, nhan đề tiếng Việt là “Quà Tặng Trong Chiến Tranh.”
 
Hai tác phẩm trên được đem ra để dạy học sinh môn văn chương Hoa Kỳ. Trong phần thứ ba của cuốn sách giáo khoa, viết về văn chương thời kỳ nội chiến Nam Bắc ở Mỹ và sau cuộc nội chiến, các nhà soạn sách giáo khoa của công ty Glencoe - McGraw Hill, rất thông dụng trong các trường trung học ở Mỹ đã có sáng kiến đem bài thơ Trần Mộng Tú, qua bản dịch Anh ngữ cho học sinh nghiên cứu song song với bài diễn văn trầm hùng của Abraham Lincoln, so sánh cách dùng chữ, cách chọn hình ảnh, những ý tưởng trong mỗi bài của hai tác giả. Đây là một kinh nghiệm văn chương quý báu mà các học sinh Mỹ được hưởng khi tiếp xúc với một thi sĩ ngoại quốc để thấy hậu quả của chiến tranh trên tâm hồn một phụ nữ Việt Nam cũng mang những tính chất nhân bản và sâu sắc không khác gì vị Tổng Thống mà tất cả mọi người Mỹ đều quen thuộc. Có lẽ sau này học sinh Việt Nam khi học về văn chương thời nội chiến Nam Bắc ở thế kỷ 20 cũng sẽ có cơ hội nghiên cứu bài thơ của Trần Mộng Tú
 
Bài thơ “Quà Tặng Trong Chiến Tranh” được viết ở Việt Nam, khi thi sĩ còn rất trẻ, từ những xúc động trước cái chết của một chiến sĩ quân lực Việt Nam Cộng Hòa, người yêu đầu của cô, sau đó đã được đăng trên các tạp chí khắp nơi ở hải ngoại. 
 
Bài diễn văn do Tổng Thống Lincoln đọc ngày 19 tháng 11 năm 1863 trong dịp khánh thành một nghĩa trang cho các tử sĩ tại chiến trường Gettysburg, tiểu bang Pennsylvania. Trước ông, một chính trị gia và nhà hùng biện nổi tiếng đã nói suốt 2 giờ; đến lượt Lincoln ông chỉ nói trong vòng 2 phút. Sau buổi lễ, các nhà báo tường thuật không ai nhắc đến những lời Lincoln nói, nhưng dần dần dân tộc Mỹ đã nhận ra đó là một tác phẩm văn chương bất hủ, xuất phát từ tấm lòng của một nhà lãnh đạo vốn rất ghét chiến tranh nhưng phải dẫn đầu nước Mỹ trong một cuộc chiến bất đắc dĩ và đã thành công trong việc bảo vệ một quốc gia thống nhất với những lý tưởng tự do, bình đẳng. Câu nói được cả thế giới ngày nay nhắc lại nhiều lần kết thúc bài diễn văn ca ngợi các chiến sĩ đã hy sinh để một “chính phủ của dân, do dân, và vì dân sẽ không bị hủy diệt trên trái đất.”
 
Cuốn sách giáo khoa tiếp theo đã giới thiệu thi sĩ Trần Mộng Tú, sinh ở tỉnh Hà Đông,Việt Nam, người phụ nữ có kinh nghiệm chính mình sống với những hậu quả của cuộc chiến tranh trong đó hai triệu người Việt Nam thiệt mạng cũng như 57,000 người Mỹ. Sau khi đọc bài thơ Trần Mộng Tú, học sinh được hướng dẫn với những câu hỏi để khám phá những cảm xúc mà tác giả gợi cho người đọc cũng như tìm hiểu nội dung bài thơ. Cuốn sách giáo khoa cũng gợi ý cho học sinh tìm hiểu về kỹ thuật, học sinh tự hỏi tại sao thi sĩ đã dùng các điệp ngữ và nhắc lại các hình ảnh để gây ấn tượng nợi người đọc. Sau đó, các học sinh được mời so sánh hai áng văn chương cùng viết trong thời nội chiến ở hai quốc gia, hai thế kỷ khác nhau. Abraham Lincoln đọc bài diễn văn của ông trước một đám đông, và ông nhắm vào công chúng. Còn Trần Mộng Tú viết một mình, cho mình. Nhưng học sinh có thể tìm thấy những mục đích và cảm xúc giống nhau trong hai tác phẩm ngắn này. Học sinh cũng được dịp tìm hiểu khai phá sự khác biệt giữa hai nền văn hóa của hai tác giả, và thử hỏi một người Mỹ thời nay nếu viết về chiến tranh thì sẽ viết giống tác phẩm nào. 
 
Để quý vị thông cảm với tác giả Trần Mộng Tú, chúng tôi xin đăng lại nguyên văn 2 bài thơ của thi sĩ bằng tiếng Việt dưới đây. Bài Quà Tặng Trong Chiến Tranh (Trong American Literature textbook) và bài Giấc Mơ Hòa Bình (Trong Vision of War, Dream of Peace)
 
Quà Tặng Trong Chiến Tranh
 
Em tặng anh hoa hồng
 
Chôn trong lòng huyệt mới
 
Em tặng anh áo cưới
 
Phủ trên nấm mồ xanh
 
 
Anh tặng em bội tinh
 
Kèm với ngôi sao bạc
 
Chiếc hoa mai màu vàng
 
Chưa đeo còn sáng bóng
 
 
Em tặng anh tuổi ngọc
 
Của những ngày yêu nhau
 
Đã chết ngay từ lúc
 
Em nhận được tin sầu
 
 
Anh tặng em mùi máu
 
Trên áo trận sa trường
 
Máu anh và máu địch
 
Xin em cùng xót thương
 
 
Em tặng anh mây vương
 
Mắt em ngày tháng hạ
 
Em tặng anh đông giá
 
Giữa tuổi xuân cuộc đời
 
 
Anh tặng môi không cười
 
Anh tặng tay không nắm
 
Anh tặng mắt không nhìn
 
Một hình hài bất động
 
 
Anh muôn vàn tạ lỗi
 
Xin hẹn em kiếp sau
 
Mảnh đạn này em giữ
 
Làm di vật tìm nhau.
 
Tháng 7/ 1969
 
Giấc Mơ Hòa Bình
 
Em nghe nói hòa bình
 
Trên những tờ nhật báo
 
Em nghe nói hòa bình
 
Trên miệng người lãnh đạo
 
 
Em để lòng khờ khạo
 
Ôm giấc mơ hòa bình
 
Mong chiến tranh chấm dứt
 
Anh giã từ đao binh
 
 
Tin về từ trận tuyến
 
Anh chết giữa chiến trường
 
Ôi giấc mơ khờ khạo
 
Chỉ còn là đau thương
 
 
Từ khi em ra đời
 
Từ khi có trí khôn
 
Em thấy toàn chém giết
 
Em thấy toàn máu xương
 
 
Từ khi em biết nghe
 
Từ khi em biết nói
 
Toàn những lời giả dối
 
Toàn những lời hứa suông
 
 
Từ khi em biết yêu
 
Từ khi em biết nhớ
 
Anh đã dặn đợi chờ
 
Rồi anh không về nữa
 
 
Ôi giấc mơ khờ khạo
 
Ôi giấc mơ hòa bình
 
Xây giữa lòng tham bạo
 
Chết trước khi thành hình
 
 
Ôi lòng non bé nhỏ
 
Như giấy trắng thơm tho
 
Vết mực đen loang lổ
 
Làm hoen ố hồn thơ
 
 
Em đã biết giận thù
 
Biết cuộc đời dối trá
 
Trang nhất nói hòa bình
 
Trang tư toàn cáo phó
 
 
Em không còn bồng bột
 
Tin những lời đầu môi
 
Em bắt đầu tỉnh ngộ
 
Thì đã mất anh rồi
 
 
Ôi giấc mơ hòa bình
 
Anh trả bằng sự sống
 
Em trả bằng tủi hờn
 
Bằng một đời đơn độc
 
Tháng 7/1969
 
 
Cao La  
 
( sưu tầm ) 

Theo :Nhìn Ra Bốn Phương blogspot

Share

scroll back to top
 

TIN MỚI NHẤT