DIỄN ĐÀN NGƯỜI DÂN VIỆT NAM

XÂY DỰNG CÔNG BẰNG THỊNH VƯỢNG NHÂN BẢN

Tiễu Ra Máu_BS.Nguyễn Văn Đức.

E-mail Print
                                                                                                                                                                                                                                                                                                     Image result for Hinh Tiểu ra máu (hematuria)
Bác sĩ Nguyễn Văn Đức
8748 E. Valley Blvd., Ste H
Rosemead, CA 91770
Tel: (626) 288-3306
 
Tiểu ra máu (hematuria) là vấn đề hay xảy ra. Tiểu ra máu có thể do nguyên nhân hiển nhiên, không quan trọng như nhiễm trùng bàng quang (bọng đái) cấp tính; do một nguyên nhân bí hiểm khó truy duyên cớ; hoặc nguy hiểm hơn, do ung thư đường tiết niệu.
Tiểu ra máu tự nó thường không nguy hiểm, trừ khi nó chảy nhiều quá và tạo cục máu đông làm nghẽn tắc ống dẫn nước tiểu từ thận xuống. Tìm được nguyên nhân gây chảy máu mới quan trọng.
 
Hai hình thức tiểu ra máu
 
Máu ra trong nước tiểu có thể nhìn thấy bằng mắt thường (macroscopic hematuria), hoặc tình cờ tìm thấy trên kính hiển vi (microscopic hematuria).
 
1. Tiểu ra máu thấy với mắt thường: 
 
Chúng ta nghi nước tiểu có máu khi thấy nước tiểu màu đỏ hoặc nâu. Tuy nhiên, nước tiểu màu đỏ, nâu không nhất thiết do chảy máu đường tiểu, song có thể do nguyên nhân khác gây ra, chẳng hạn ăn nhiều củ cải đỏ, nước tiểu cũng đâm đỏ; vì vậy, nước tiểu cần được lấy đem thử xem có thực đường tiểu chảy máu hay không.
 
Máu chảy từ ra từ âm đạo người phụ nữ đang có kinh hoặc mới sanh có thể lẫn vào nước tiểu, nên chờ sạch kinh hoặc hết chảy máu sau sanh trước khi lấy nước tiểu để thử. Trường hợp cần thử gấp, nên đặt một miếng bông gòn (tampon) vào âm đạo người phụ nữ, chùi thật sạch vùng quanh âm hộ, rồi hẵng lấy nước tiểu.
 
2. Máu tình cờ thấy trên kính hiển vi:
 
Nhiều trường hợp, khi nước tiểu được thử vì một lý do nào đó (khám sức khỏe trước công việc mới, mua bảo hiểm nhân thọ, v.v.), máu tình cờ tìm thấy trên kính hiển vi (theo định nghĩa, có trên 2 hồng huyết cầu thấy trong mẫu nước tiểu xem với kính hiển vi).
 
Nguyên nhân
 
Đường tiết niệu từ trên xuống gồm hai quả thận, hai ống dẫn tiểu (ureters: dẫn nước tiểu từ hai quả thận xuống bọng đái), bọng đái, ống dắt tiểu (urethra: dắt nước tiểu từ bọng đái ra lỗ tiểu) và ngoài cùng là lỗ tiểu. Ở đàn ông, phía dưới bọng đái còn có tuyến nhiếp hộ (prostate).
 
Tiểu ra máu do chảy máu nơi bất cứ cơ quan nào của đường tiết niệu, từ thận xuống đến tuyến nhiếp hộ, ống dắt tiểu. Nguyên nhân thay đổi theo tuổi, thường lành ở người trẻ, có thể độc nơi người lớn tuổi. (Tuổi tác trong y khoa rất quan trọng, nên khi xem người bệnh, bác sĩ bao giờ cũng chú ý đến tuổi trước.)
 
Các nguyên nhân gây chảy máu đường tiểu rất nhiều: 
 
- Tiểu ra máu thoảng qua, nguyên nhân không rõ rệt.
 
- Nhiễm trùng đường tiểu.
 
- Sạn đường tiểu.
 
- Do vận động, do chấn thương thận.
 
- Bệnh niêm mạc tử cung mọc sai chỗ (endometriosis).
 
- Một số bệnh máu (hemoglobinopathy).
 
- Bệnh cầu thận (intrinsic glomerular disease).
 
- Bệnh thận đa nang (polycystic kidney disease).
 
- Bệnh to nhiếp hộ tuyến (prostate hyperplasia). 
 
- Ung thư đường tiểu: thận, bọng đái, nhiếp hộ tuyến.
 
Nói chung, tiểu ra máu thường do viêm, nhiễm trùng bọng đái hay nhiếp hộ tuyến, sạn đường tiểu, và ở người lớn tuổi, bệnh to nhiếp hộ tuyến hoặc ung thư các cơ quan đường tiết niệu.
 
Kể bệnh
 
Việc truy tìm nguyên nhân gây chảy máu đường tiểu dựa rất nhiều vào lời kể bệnh của bạn. Nếu bạn đến khám bác sĩ vì nghĩ mình tiểu ra máu, xin bạn kể bác sĩ nghe vấn đề của bạn với đầy đủ các chi tiết:
 
- Đầu tiên, bạn cho biết ngay bạn bao nhiêu tuổi. Tuổi tác tối quan trọng trong y khoa.
 
- Bạn thấy nước tiểu mình có màu đỏ, nâu từ hồi nào, trong trường hợp nào? (tự nhiên tiểu ra máu, hoặc sau khi vận động mạnh, sau một chấn thương, v.v.?) thỉnh thoảng lại ra (transient), hay ra liên tục (permanent)?
 
- Các triệu chứng khác nếu có. Chẳng hạn, tiểu khó, tiểu đau, rát, buốt, cứ muốn đi tiểu hoài, giống lần nhiễm trùng bọng đái mấy tháng trước; hoặc đau một bên hông lan truyền xuống vùng háng giống cơn đau do sạn thận năm trước.
 
- Bạn có bố, mẹ, anh em trong gia đình mang bệnh viêm thận, bệnh thận đa nang, sạn thận, v.v.? Nhiều bệnh thận có tính di truyền.
 
- Bạn có mang bệnh về máu khiến hay chảy máu (bleeding disorder), hoặc đang uống thuốc chống đông máu như warfarin và ngoài chuyện tiểu ra máu, cũng đang chảy máu nhiều chỗ khác nữa?
 
- Bạn đang uống các thuốc gì, xin đem hết đến cho xem. Nhiều thuốc đau nhức có thể gây viêm thận, nhất là nơi người thận suy.
 
- Bạn là phụ nữ: bạn tiểu ra máu lúc đang hoặc ngay sau khi có kinh? Có thể bệnh niêm mạc tử cung mọc sai chỗ trong đường tiểu làm phiền bạn, bạn để ý điều này để kể cho bác sĩ biết.
 
Bài kỳ sau, chúng ta sẽ tìm hiểu những việc cần làm khi chúng ta tiểu ra máu, mắt thường nhìn thấy hoặc tình cờ khi thử nước tiểu, dưới kính hiển vi thấy có trên 2 hồng huyết cầu trong mẫu nước tiểu. 
 
© Bác sĩ Nguyễn Văn Đức gửi bài đến Ban biên tập.
© Diễn Đàn Người Dân ViệtNam
 
 ***Mời đọc nhữn gbài khác về Y Học trong Mục Sức Khỏe và Dời Sống "Trang Y Học thường thức''
 
 

Share

scroll back to top
 

TIN MỚI NHẤT