DIỄN ĐÀN NGƯỜI DÂN VIỆT NAM

XÂY DỰNG CÔNG BẰNG THỊNH VƯỢNG NHÂN BẢN

Cỗ-Lũy: Từ Nam CALIFORNIA: Liên Hệ VIỆT-MỸ THỜI Chính Quyền TRUMP Rạn Nứt: VIỆT NAM Làm Gì?

E-mail Print

 

                                      
 
   NHỮNG ĐIỀU ĐÁNG QUAN TÂM 
 
Bài kỳ trước viết về đám mây đen đeo đẳng ứng viên rồi chính quyền Trump: những “thông đồng/collusion” mỗi ngày một rõ rệt giữa mặt trận tranh cử Trump với chính quyền Nga Vladimir Putin. Ông Putin cùng đám “oligarch/đầu sỏ chính trị” bị giới tình báo, trí thức và truyền thông Mỹ xem là đồng lõa với mặt trận Trump triệt hạ ứng viên Hillary Clinton (nắm chắc phần thắng) để ông Trump (không chút hy vọng) đắc cử. Những đi lại và đồng lõa nói trên bị giới tình báo và truyền thông, thêm quốc hội và nhất là “special counsel/công tố viên đặc nhiệm” Robert Mueller III điều tra ráo riết.
 
Khi “special counsel” chú mục vào những hồ sơ làm ăn và tài chính tổng thống vẫn giấu nhẹm, ông Trump như ngồi trên lửa vì đây có thể là những bằng chứng trọng tội, như “money laundering/rửa tiền bẩn” cho giới oligarch Nga, hoặc bị giật dây bởi giới này, và giấu diếm hay khai láo “obstruction of justice/ngăn cản thi hành công lý,” cùng vô số tội với sở thuế IRS. Theo hiến pháp, với bằng chứng như trên tổng thống có thể bị quốc hội bãi nhiệm dễ dàng —hai dân biểu đối lập đã khởi tố ông Trump để đi tới việc này; ông vội nhờ luật sư xem xét tổng thống có thể “pardon/bãi tội” cho chính mình không.
 
Hốt hoảng chính vì (a) điều tra đi tới những người cộng tác, trong gia đình, rồi chính mình, (b) nửa năm tại chức với không mấy thành quả như đã hứa hẹn, dù đảng Cộng Hòa nắm tòa Nhà Trắng, Quốc Hội và Tối Cao Pháp Viện, (c) những “sát phạt” phe phái không nguôi bên trong Nhà Trắng, (d) những khó khăn ngoại giao với bạn lẫn địch (ác cảm, nghi ngại từ Châu Âu, đe dọa từ Bắc Hàn cùng Trung Quốc), ông Trump chối trách nhiệm. Và đổ tội cho người khác: Nhà Trắng và nội các nhốn nháo vì hàng loạt các cố vấn, phụ tá, phát ngôn nhân, giám đốc, luật sư thân cận bị khiển trách, thóa mạ, từ chức hoặc thanh trừng.
Phó Tổng Thống và cựu Dân Biểu Mike Pence (cái móc nối chính giữa tổng thống cực đoan với Quốc Hội và giới ủng hộ tiền bạc “establishment Republican/Cộng Hòa truyền thống”) vừa tỏ triệt để trung thành với tổng thống, vừa sửa soạn nhân sự, tiền bạc, những hoạt động (chánh văn phòng mới, “ tổ chức xin tiền /super PAC” mới, học hỏi về ngoại giao để đủ điều kiện lên làm tổng thống). Giới quan sát chính trị Mỹ nghĩ ông sửa soạn thay thế ông Trump trên đường gần tới bãi nhiệm; ông chỉ hé ý về ứng cử cuối nhiệm kỳ năm 2020.
 
Nguy cơ và khó khăn trong nước là mối bận tâm chính cho ông Trump và dĩ nhiên ảnh hưởng lớn vào những chính sách, đường lối và hoạt động ngoại giao của chính quyền—vốn bị hạn hẹp (cả tổng thống, phó tổng thống lẫn ngoại trưởng không hiểu biết và kinh nhiệm mấy về ngoại giao) vì cắt giảm ngân sách lớn lao và thiếu sót nhân sự chuyên môn ở bộ Ngoại Giao (có nhiều đồn đại về Ngoại Trưởng Rex Tillerson ra đi, “Rexit: Rex+exit”). Ông cũng bị trói buộc bởi những hứa hẹn nặng tính cách “jingoism/chủ nghĩa quốc gia cực đoan” hẹp hòi và bài ngoại nhằm mua chuộc nhóm “chủ lực/base” của mình.
 
Từ thời tranh cử ông Trump vẫn dựa nhiều vào ông Stephen Bannon, “Chief  Strategist/Cố Vấn Chiến Lược Tối Cao,” chức vụ ông Trump mới đặt ra cho “kiến trúc sư” xây dựng thành công chính trị của mình. Ông Bannon, gốc từ sĩ quan hải quân, buôn bán chứng khoán ở Goldman Sachs tới báo mạng Breitbart News Network (chuyên về tin bịa, tin giả cực hữu), là một người thông minh, sắc bén và có vẻ rất tự tín với quần áo luộm thuộm và tóc dài chải bằng tay. Sau khi chủ nhiệm sáng lập Andrew Breitbart mất sớm, ông cầm đầu Breitbart News với mục tiêu xiển dương phong trào “alternative conservative/bảo thủ mới” hay “alt-right/phái hữu mới,” nối liền “white nationalism/quốc gia toàn trắng” ở Mỹ tới các nước Châu Âu, và nắm chặt thành phần nòng cốt ủng hộ ông Trump, gồm khoảng 30% cử tri, phần lớn thuộc nhóm da trắng bình dân, thấp kém nhiều mặt và kỳ thị chủng tộc.
 
Một tuần qua ông Trump thêm điên đảo do chính phản ứng bất nhất của mình, phản đối rộng lớn của dân chúng, giới chính trị hai đảng và truyền thông sau khủng bố hữu phái chết người vì kỳ thị chủng tộc ở Virginia bởi đám da trắng theo “white nationalism,” Klu Klux Klan (KKK), “da trắng độc tôn/white supremacist,” và “néo-Nazi/tân Phát-xít”—luôn luôn nằm trong thành phần nòng cốt ủng hộ “người bạn/đồng minh [Trump/Bannon] trong Nhà Trắng,” theo lãnh tụ KKK David Duke và lãnh tụ white supremacist Richard Spencer cùng những người tin theo.
 
Nay, với mức ủng hộ xuống mức 1/3 theo viện thăm dư luận lâu đời Gallup, ông Trump bị đặt giữa hai chọn lựa sinh tử: “tổng thống của toàn dân Mỹ” hay “tổng thống cho đám chủ lực của mình?”   
 
TỔNG THỐNG TRUMP VÀ NGOẠI GIAO: VIỆT NAM RÁO RIẾT MỞ CỬA 
 
Việt Nam là nước thứ ba, sau Nhật Bản và Trung Quốc, được Tổng Thống Trump liên hệ trực tiếp sau khi nhậm chức. Đầu tháng Sáu, theo tin chi tiết của thông tấn xã quốc tế Reuters, Thủ Tướng cộng sản Nguyễn Xuân Phúc được mời đến gập gỡ ông Trump ở Nhà Trắng, sau Thủ Tướng Shinzo Abe và Chủ Tịch Tập Cận Bình.
 
Lo sợ bị mất những lợi thế thương mãi và chiến lược đã đạt được thời chính quyền Obama thân thiện với Việt Nam, Hà Nội sớm xúc tiến việc “lobby/vận động hành lang” với chính quyền Trump kém thân thiện. Đại Sứ Phạm Quang Vinh ở thủ đô Washington, từng “lốp-bi” bãi bỏ cấm vận vũ khí cho Việt Nam và ủng hộ Hiệp Định Mậu Dịch Xuyên TBD (Trans-Pacific Partnership), mở đầu những liên hệ đưa đến điện đàm giữa ông Phúc và ông Trump hơn một tháng trước khi ông nhậm chức.
 
Hà Nội có vẻ “chịu làm bài tập/do homework,” điều tra, nghiên cứu kỹ về các định chế chính trị, kinh tế, văn hóa và phương cách hoạt động trong môi trường “tư bản trước, tự do dân chủ sau”  Mỹ với đầy mâu thuẫn, trái ngược. Theo Reuters, trung tâm Nghiên Cứu Chính Sách Ngoại Giao và Chiến Lược, thuộc Học Viện Ngoại Giao, rất tự tín cho biết, “Chúng tôi tính toán đã lâu những gì có thể làm được.” Cả bộ lẫn thứ trưởng ngoại giao Việt qua Washington nhiều lần nhằm lốp-bi giới dân cử, trí thức đại học, cùng giới kỹ thương Mỹ, Việt. Thông điệp từ Hà Nội được chuyển qua Hội Đồng An Ninh Quốc Gia Mỹ tới Phó Tổng Thống Mike Pence, bộ Quốc Phòng và Ngoại Giao Mỹ. Việt Nam là nước Đông Nam Á “độc nhất” chịu trả tiền nhóm “Podesta Group” với giá $30 nghìn một tháng, theo đăng ký với bộ Tư Pháp Mỹ.
 
Xin mở dấu ngoặc, như những nhóm lốp-bi khác, Podesta Group là công ty chuyên về “lốp-bi và công vụ/lobbying and public affairs” (hoàn toàn hợp pháp ở Mỹ; ở nước ngoài đây chẳng khác gì hối lộ, lấy tiền mua quyền) với lợi tức gần $28 triệu năm 2011. Cùng năm, ông John Podesta (thành lập công ty năm 1988 cùng người anh, Anthony Podesta) cũng được xem là nhân vật có ảnh hưởng lớn hàng thứ ba trong làng lốp-bi nhộn nhịp trên K Street, cận kề Nhà Trắng và Mayflower Hotel, nơi gập gỡ của nhiều giới lốp-bi với khách và giới chức chính quyền. Ông Podesta nguyên luật  sư cố vấn Tổng Thống Bill Clinton (Dân Chủ) rồi chủ tịch mặt trận tranh cử Hillary Clinton năm 2016, có ảnh hưởng lớn phía Dân Chủ. Nhưng tổng giám đốc công ty là bà Kimberly Fritts, nhân vật Cộng Hòa nòng cốt từng làm việc cho gia đình George H. W. Bush—đề huề hai đảng để dễ làm ăn. Khách hàng công ty gồm nhiều nước xã hội chủ nghĩa từ Albania, Azerbaijan tới Ukraine và Việt Nam, cùng những định chế tư bản gộc như: Amgen, Bank of America, BP, Lockheed Martin, Nestlé, Novartis, Raytheon, Walt-Mart và cả Orange County, California! Người hợp tác mật thiết với công ty đáng lưu ý: cựu chủ tịch mặt trận tranh cử Trump, ông Paul Manafort, mới bị mật vụ tới thăm lúc 2 giờ sáng tại nhà để thu thập hồ sơ đi lại với Nga cho công tố viên Mueller.  
 
Theo Giáo Sư Carl Thayer thuộc học viện Defence Force Úc, Hà Nội “tìm mọi cách và cải thiện sâu rộng liên hệ” đôi bên. Truyền hình cho thấy ở Nhà Trắng ông Trump có vẻ thoải mái với ông Phúc, một người cộng sản nhưng ngả nhiều về kinh tế thị trường; không rõ hai bên đối thoại riêng với nhau ra sao, nhưng bên ngoài dễ nhận ra ông khách cũng khéo léo ăn mặc đúng theo khiếu “thẩm mỹ” của ông chủ nhà. Ông Trump hay “huênh hoang, phách lác/bombast, bluster” nhưng thiếu tự tín nhiều mặt; đây có lẽ là lý do ông luôn mặc “đồng phục” cho an toàn: bên ngoài mầu xanh đậm với áo sơ-mi trắng toát, thêm ca-vát đỏ chát chúa. Theo sách vở làm ăn, buôn bán phổ thông đây để phô trương “power/quyền lực;” cộng thêm những mầu “ái quốc” lại thành cờ Mỹ, khó ai bắt bẻ được—trừ việc ông không cài cúc tối thiểu áo ngoài. Khách khứa bên ngoài, người từ xa tới, nhân viên làm việc ở Nhà Trắng và chức sắc trong nội các Trump thường rất tuân theo kiểu đồng phục này, với áo ngoài cũng không cài cúc để hòa đồng với chủ nhà không biết lịch sự tối thiểu!
 
Nghiêm chỉnh hơn, có tin về một phát triển quan trọng là Việt Nam đã ký hợp tác với trung tâm nghiên cứu về Đông Á dưới chỉ đạo của Giáo Sư Sheldon Simon, thuộc viện Đại Học Tiểu Bang Arizona, ở Tempe. Ông Simon từng là chuyên gia về chính trị học và ngoại giao, giám đốc trung tâm nghiên cứu Asian Studies, thành phần hội đồng chủ biên năm chuyên san khảo cứu, với kinh nghiệm giảng huấn tại Hoa Kỳ, Canada, Úc, Đông Nam Á, và cố vấn Hội Đồng Tình Báo Quốc Gia, bộ Ngoại Giao và Quốc Phòng Mỹ về các vấn đề an ninh Châu Á. Đây được xem là liên hệ nghiên cứu, cố vấn chuyên môn giống như liên hệ giữa Việt Nam Cộng Hòa và viện Đại Học Michigan thời chiến tranh Mỹ ở Việt Nam. Đây cũng thông thường là cánh cửa mở đi qua chuyện “lốp-bi” hợp pháp.

(Còn tiếp)                                                           

Theo :Diễn Đàn Thế Kỷ

Share

scroll back to top
 

TIN MỚI NHẤT